XXI. mendeko Mayflowerra hartu eta...New Yorkera!

Bloga estreinatu duen hiriari buruzko hiru sarrerak egin ondoren, Atlantiar Ozeanoa gurutzatu eta kon tinentez aldatzea egokitzen zaigu, geure hurrengo helburu den hirira iristeko: New York, etxeorratzen hiria.



8 milioi biztanle baina gehiago dituen hiri honetan ez dago aspertzeko aukerarik, mila leku bisita baitaitezke. Eraikin eta toki sinboliko garrantzitsuenen artean honako hauek ditugu: “Estatua de la libertad”, izen berbera duen irlan dagoena; Ellis irla, milaka etorkin jaso zituena; Wall Street, New Yorkeko burtsa dagoen eraikina; Empire State Building, denbora batez munduko eraikin altuena izan zena, e.a. Horretaz gain, Dorre Bikiak ere bertan zeuden, ahalik eta 2001eko irailaren 11an bi hegazkin suizidek behera bota zituzten arte.

Madison Square Garden ez da horren “serioa”, nolabait esateko, baina New York Knicks saskibaloi taldearen estadioa mitikoa bihurtu da dagoeneko.

"Estatua de la libertad"

Ellis irla

Wall Street eraikina

Empire State

Dorre bikiak

"Madison Square Garden"

Kanpoaldeari erreparatuz bakarrik ezezik, badaude barrura sar gaitezen gonbidatzen gaituzten lekuak ere; hala nola, Moma, arte modernoaren museoa, edota New Yorkeko liburutegi zentrala.

MOMA museoa

Liburutegi Zentrala

Baina mila kulturek elkarbizitzen duten hiri honetan, ezin dugu soilik modu horretako turismo “itxia” egin. Central Park bisitatzea ezinbestekoa da, adibidez. “New Yorkeko birika” bezala ezagutzen zaio, gune berde izugarri handia baita, milaka tona porlanen erdian dagoena.




Herrialde ezberdinetako komunitateek sortu zituzten auzo tipikoak ezagutzea ere guztiz gomendagarria da, euren kaleetatik paseatu, eta bertako denda, jende eta jatetxeei erreparatuz. Auzo horien adibide garbi dira “Little Italy” edota “Chinatown”.

"Little Italy"

"Chinatown"

Aisialdirako aukera ugari ditugu ere. Erosketak egitea gustuko izanez gero, “5th Avenue”, “7th Avenue” eta inguruko etorbideetatik pasea dezakegu, bertan baitaude Channel, Dior, D&G, Versace eta Tiffany’s bezalako dendak. Baina denda horietan xahutzeko haina diru ez izanez gero (gehiengoaren kasua den bezala), denda horietako erakusleihoei kanpotik so egin eta H&M eta Abercrombie&Fitch bezalako multinazionalen denda merkeagoetara joan gaitezke. Gainera, beti eros ditzakegu marka garestien kopiak Txinatownen.

5th Avenue

Aldiz, gustuko duguna beste mota bateko aisia badin bada, Broadwayeko musikal bat ikustera joan gaitezke. Mundu osoan zehar oso ezagunak dira, eta estreinaldi berrienak bertan izango ditugu. Hori bai, abesten dutena ulertu nahi izanez gero, ingelesez hitz egiten jakitea ezinbestekoa dugu.





Azkenik, aisialdiari amaiera emateko, zerbait edatera irten gaitezke, gau.giroa duten gune ugari baitaude. Mahai batean eserita egotea gustazen bazaigu, jazz saio bikain bat entzutera Joan gaitezke “Blue Note” tabernara. Aldiz, gau osoa dantzan igaro nahi izanez gero, Palladium bezalako diskoteka mitiko batetara gertura gaitezke.

Blue Note

Palladium

Hauxe dugu hiri hau ezagutzeko laburpenaren laburpena. Noski, horren hiri handia izanda, ziur gaude mila leku eta aisi aukera aipatu gabe utzi ditugula, baina badakizue, honelako kasuetan, aukerak egin behar izaten ditug, eta zerbait aukeratzeak veste zerbait bertan behera uztea dakar.

Guri bezala, askok EE.BB-en hiriburua dela uste duten hiri hau gustuko baduzue, hegazkin bat hartu, JFK aireportuan lurreratu eta gozatu desberdintasun eta kontrasteez!



Beste bat arte!

Cesar eta Uxue

Parisko hiritarrak

Oraingoan, Parisko jenteaz hitz egingo dugu. Ohiturak, ezaugarriak, topikoak, bitxikeriak, besteak beste. Paris 11.174.740 biztanlek osatzen dute.

Parisko hiritarren ezaugarri garrantzitsuenetariko bat beraien pentsatzeko era da. Hau da, zapalpen kulturala. Bertan, leku askotako kulturak aurkitzen dira, hori dela eta, euren pensatzeko era liberala eta progresiboa da erabat.

XX.mendean, Parisko bizitza maila, mundu osoaren aldean oso altua zen, beraz, mundu osoko kulturak hara mugitzea erabaki zuten.

Parisen bizitza familiarra, nukleo sozial garrantzitsua izaten jarraitzen du. Nahiz eta, gero eta, familia gehiago egon umerik gabe. Bestalde, ohituria oso garrantzitsua hurrengoa da: janari orduetatik kanpo ezer ere ez jatea.

Gainera, paristarrak eta frantzesak orokorrean, oso pozik jartzen dira turistak frantzezes hitz egiten saiatzen direnean. Beraien aburuz, errespetu maila adierazten du euren kulturarekiko. Halaber, Parisko emakumeak erabat eleganteak dira. Aurrekoa, ezaugarririk ospetsuena da. Hiri honetan moda zeharo garrantzitsua da eta garrantzi asko ematen diote itxurari.

Bestalde, ohitura garrantzitsuen artean, zinerako, antzerkietarako eta musikarako joera agertzen zaigu.

Azkenik, eta laburbilduz, arteaz eta kulturaz hitz egiten dugunean Paris hiriari buruz mintzatzen ari gara. Parisen aurki dezakegu, pintura, arkitektura, literatura, moda, indibidualismoa eta eskulturari buruz pentsa dezakegun edozer.

Parisko historia erabat interesgarria eta bitxia iruditu zaigu. Hasieran, Parisii galiar herriak menperatzen zuen Parisko eremua, Julio Zesarren tropak hiria bisitatu ostean. Baina, oraindik, ezezaguna da zehatz mehatz hiriaren sorrera data. Uste da, Parisiiek K.a 250 eta 200 urteen bitartean fundatu zutela.

Hiriburuaren izena, hau da, Paris, IV. mendean eman zen. Bestalde, Klodoveok, frankoen buruzagiak, 508. urtean bihurtu zuen hiriburu, erromatarrak garaitu ostean.

Felipe Augustoren erregealdian, Paris bihurtu zen erreinuaren hiriburu eta mende gutxi batzuk barru, XVI. mendean, Henrique IV.ak lehenengo eraikin arkitektonikoak egiten hasi zen. Hiria modernizatzeko helburu zuela eta. Hala nola, Places des Vosges. Geroago, bere jarraitzaileek harresiak bota eta boulebarrak sortzen jarraitu zuten. Gainera, Frantziako iraultzak indartsu jazo zen Parisen, hori dela eta, bertan gertatu ziren lehenengo mugimendu herrikoiak, esate baterako: Bastillako kartzelaren hartzea.


Bestalde, Napoleon Bonapartek bere garrantzia izan du Parisen. Honek Inperioko hiriburua bihurtu zuen. Halaber, Napoleon III.aren agintaldian hirian sekulako transformazioa eman zen eta horren eraginez, Paris, momentuko hiririk modernoena bihurtu zen. Adibidez: lan publikoak, ur-hornikuntzak…eman ziren. Hainbat ekitaldi ospetsu burutu ziren, horietatik garrantzitsuena 1889koa da. Ekitaldi honetarako Eiffel Dorrea eraiki zen. Gaur egun ikono turistiko, sozial eta enblematiko bihurtu dena. Geroago, XX.mendean Parisko metroaren obrekin hasi ziren.

1940an, Alemaniako armadak konkistatu zuen hiria eta lau urteren buruan abandonatu zuten hiria. Azkenik, 80 eta 90ko hamarkadaren hasieran, Parisek berrikuntza izugarriak jaso zuen. Adibide gisa: Louvre museoa, garaipenaren arkua…

Bloga inauguratzen

Azkenik, hainbat egun erabakiak hartzen pasa ondoren, hona hemen geure proiektu eta klaserako blog pertsonalaren lehen sarrera.

Blogaren izenak dioen bezala, bitakora honen gai nagusia munduko leku ezberdinak nolabait "deskubritzea" izango da: lan honen egileak garenok gustuko ditugun tokiei buruz mintzatuko gara, bai jada ezagutzen ditugunez, baita bertara bidaiatzea gustatuko litzaigukenez ere. Astez aste, munduko kontinente ezberdinetan zehar bidaiatuko dugu; aste bakoitzean hiri batean kontzentratuko gara, eta sarrera ezberdinak idatziko ditugu hari buruz: bertan bisita ditzakegun gauza eta tokei buruzkoa bata, hiriaren historia antzeko bati buruzkoa bestea eta, azkena, bertako jende, kultura eta bitxikeriei buruzkoa.

Noski, blogaren eskema ez da zorrotza eta zurruna izango, eta sarreren gaietan aldaketak egon daitezke, hiri baten tematikak sarrerak aldatzea ekar baitezake.

Bada jada lehenengo tokia aukeratzeko garaia. Oraingo honetan nahiko "gertura" joango gara: Parisera, hain zuzen ere. Eta lehenengo sarrera izanik testua gehiegi luzatzeko asmorik ez dugunez, hona hemen, hasteko, hiri honen hainbat toki enblematikoren argazkiak:

Eiffel dorrea

Versaillesko jauregia

Notre Dame katedrala

Moulin Rouge

Garaipenaren arkua

Louvre museoa

Sacre Coeur katedrala

Latindar auzoa

Parisko udaletxea

"Campos Elíseos"

Sena ibaia

Luxemburgoko lorategia

Eta hau da dena gaurkoz. Hurrengo sarreran gehiago sakonduko dugu Parisen inguruan, batzuk "argiaren hiri" edota "maitasunaren hiri" bezala ezagutzen duten europar hiri kosmopolita honen inguruan.

Hurrengora arte!

Cesar eta Uxue