Mostrando entradas con la etiqueta Kairo. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Kairo. Mostrar todas las entradas

domingo, 8 de noviembre de 2009

Heterogeneotasuna: modernitatea eta zantzu kontzerbadoreak elkarbizitzan dauden gizartea

Kairo oso hiri handia da, aurretik dakigun bezala. Beraz, pertsona asko bizi dira bertan: gune metropolitarrean 17.285.000 bizi dira, hain zuzen ere. Munduko 13. Hiririk populatuena eta Afrikako hirien artean, podiumeko lehenengo postuan dago demografiari dagokionez. Egiptiarrek, horrexegatik, “hiri guztien ama” edota “mila minareteen hiria” bezala dute ezagun.



Egiptiar populazioa, orokorrean, nahiko homogeneoa da jatorriari dagokionez, baina gizartearen alde modernoa heterogeneoagoa da, antzinako gizartearekin zenbait lotura mantentzen baditu ere. Bigarren multzo honetan sartuko genituzke, beraz, Kairoko biztanleak.

Kairotarrek hitz egiten duten hizkuntza nagusia arabiarra da, noski; baina turismoa eta negozioak direla eta, arlo horietako langileek ingelesa eta frantsesa ere badakite kasu askotan. Orokorrean, gainera, nahiko jarraitzen dute erlijioa: biztanleen %90a islamiarra da, %9 kristaua (kopto-fedea jarraitzen dute, batez ere) eta gainerako %1ak erlijio judutar-kristauak edo ekialdeko baten bat jarraitzen dutela diote.



Klase sozialek ere badute presentzia Kairotarren artean. Maila altuko biztanleen kopurua oso txikia da, baina gutxi horiek oso aberatsak ditugu. Horiez gain, badago erdi mailako klase nahiko dirudun bat ere, baina klase zabaleneko biztanleek maila sozial eta ekonomiko azpigaratuago bat daukate, eta langabezia tasa, adibidez, %14koa da klase horretako biztanleria aktiboaren artean. Tasa hori altuagoa da unibertsitatea amaitu berri duten gazteen artean, eskaintza eskaria baina askoz ere altuagoa baita.

Oso bizitza sozial aktiboa daukate Kairon, eta gehienbat familia eta erlijioaren inguruan eratzen dute bertako biztanleek. Gainera, hirian ekintza eskaintza oso zabala dago, eta antzerki, jatetxe, klub, taberna eta polikiroldegietara joatea eskuraerraza da haientzat.





Pertsona adeitsu eta abegikorrak dira, alaiak eta izaera irekikoak eta errespetu berdina jasotzea espero izaten dute turisten aldetik. Esaldi honekin oso ondo irudikatuko genuke errealitate hori: eurek errespetuz tratatzen dituztenak errespetatzen dituzte kairotarrek. Horrexegatik, hiri islamiar bateko hiriburua baldin bada ere, nahiko “mendebalduta” dago eta liberalak dira, turismoarekiko oso harreman normalizatua baitaukate. Baina, guzti horren gainetik, hiri islamiar baten barnean daudenez, zenbait ohitura kontserbadoreren jabe dira; horietako batzuk, noski, janzkerarekin dute zerikusia. Emakumeek, adibidez, kontu handiz zaindu behar izaten dute euren janzteko era, batez ere erlijioarekin lotutako eraikinetan. Hala ere, mendebaldeko kulturako janzkera guztiz onartuta dago jatetxe, hotel, taberna eta diskoteka modernoetan.

Emakumeen janzkerak zenbait sinbolo kontserbadore ditu oraindik ere

Kairotar bat lehenengo aldiz ikusten dugunean, eskua emanez agurtu beharko dugu, hori baita euren agurtzeko ohituko modua. Hala ere, ekintza horrengatik ez genuke ondorioztatu beharko kultura hotz baten gabe diren; are gehiago, kontaktu fisiko handiagoa edukitzeko ohitura daukate: hitz egiterako orduan, adibidez, europarrek baina distantzia motzago bat erabiltzen dute eta hizketan ari direnarekin lotura sortu izan ohi dute bera ukituz.

Gehienak, arabiarren artean ohiko den bezala, familia handi baten inguruan hezitakoak dira eta hori dela eta, sarritan ez dira eroso sentitzen bakarrik daudenean. Adibide bat jar dezakegu hau hobeki ulertzeko: imajina dezagun zine huts batean gaudela Kairo erdian; ez dago gu baino inor gehiago. Bat-batean, kairotar bat zinema-salara sartzen da; bada, gure ondoan eseriko da seguruenik.

Familiaz inguraturik egotea dute ohikoena

Beste ezaugarri bat ere haien izaeran guztiz barneratuta dago: ez dira puntualak. Baliteke kairotar bat norbaitekin geldituta egonez gero berandu iristea, baita ez azaltzea ere. Oso normala da kultura arabiarrean itxaronarazte hori, baita atzerritarrekin erlazionatutako negozioetan ere.

Negozioei buruz ere beste zerbait esan dezakegu. Enpresari bat bere lana dela eta norbaitekin gelditu baldin bada, elkartze hori ez da inolaz ere pribatua izango: bisita lagun eta familiako kideen bisitek etengo dute, baita telefono deiek ere. Gainera, enpresari horiek ez dute tratua itxiko ahalik eta solaskidea ezagutu eta harekiko konfiantza duela sentitzen duen arte. Beraz, alde sozialek komertzialek bezainbesteko garrantzia daukate Kairon, eta erabakiek luze jo dezakete.

Beste ohitura bat aipatzearren, herrialde osora zabal dezakegun bat azalduko dugu. Ostirala egun santua da islamiarrentzat eta, beraz, denda eta negozio guztiak itxita egon ohi dira. Bestalde, biztanle gehienek ez dute larunbatetan (ingelesek utzitako ohitura bat genuke hauxe) edo ostegunetan lan egiten; banaketa hau gobernuak antolatu zuen trafikoa gutxitzeko asmoz.

Arazo hau konpontzea posible ote?

Guzti hau jakin ondoren, gauza garrantzitsu bat egitea falta zaigula antzeman dezakegu: bertako biztanleekin harremanetan jartzea, alegia. Bada, zertaz hitz egin ez dakigula baldin bagaude, kirolen gaia atera dezakegu inolako beldurrik gabe, oso kirolzaleak baitira kairotarrak: futbola, saskibaloia, zaldi-karrerak, tenisa eta itsas-kirol guztiak oso gustuko dituzte. Bestalde, ez da arraroa izango elkarrizketaren erdian txisteren bat kontatzen baldin badute, asko gustatzen baitzaizkie; gainera, askotan eurei egingo diete txiste horiek erreferentzia, batez ere burokraziaren gaiari. Elkarrizketa atsegin hauek luzatzea oso erraza izango da, tea edo kafea edaten dugun bitartean eta, seguruenik, tabakoak sortutako keak inguratuta gaudela.



Eta ingurugiro alai eta atsegin (kea alde batera utzita) honen erdian agurtuko zaituztegu gaurkoz. Zein izango ote da gure hurrengo aukera? Hurrengo sarrerara arte itxaron beharko dugu denok ere hori asmatzeko.

Hurrenarte!

Cesar eta Uxue

jueves, 5 de noviembre de 2009

Piramideak, zokoak, faraoiak eta meskitak: Kairo

Iritsi zaigu, dagoeneko, nolabaiteko “lehenengo txanda” hau amaitzeko garaia: Hau da, azken lau asteotan munduko lau kontinente birtualki bisitatzeko aukera izan dugu. Bakarra gelditzen zaigu, beraz, bisitatzeke, eta horixe da aste honetan egingo duguna: Afrikarantz goaz, “kontinente beltzera”. Oraingoan, iparraldean geldituko gara, historia eta esateko ugari duen hiri batean: Kairon, Faraoien eta Piramideen herrialde den Egiptoren hiriburuan.





Kairo, beraz, Afrikaren ipar-ekialdean dago. Mundu arabiarreko hiririk handiena da, baita Afrika osokoa ere. Mediterraneoko klima dauka (uda bero eta negu epelekin). Hala ere, kontuan hartu beharko genuke oso tenperatura-aldaketa handiak jasaten dituela goizean goizetik gauerarte. Guzti hau ikusita, hiria bisitatzeko momenturik egokiena azarotik martxora doan tartea da, egunean zehar tenperatura 23-24oC ingurukoa baita. Udan joanez gero, aldiz, bero gehiegi pasa dezakegu (35-36oC egunez). Data egokiak jakinda, nola joan eta zein hotel aukeratu jakitea bakarrik falta zaigu.

Bidaiari dagokionez, argi dago hegazkinez joatea dugula aukerarik hoberena. Prezio merkeenak nahi izanez gero, Madrilen hartu beharko dugu hegaldia; eskala bat egin beharko dugu Erroman, gainera. Guztira, Ia 13 orduko bidaia izango dugu eta, kostu baxuko konpainia batekin hegan egitea aukeratuz gero, joan-etorriaren prezioa 500€ ingurukoa izango da. Hotelei dagokienez berriz, hauexek dira aukerarik hoberenak, kokalekua, prezioa eta kalitatea, dena kontuan hartuta: City View Hotel, Havan Hotel eta Windsor Hotel Cairo, besteak beste.

Windsor Hotel Cairo

Kairon gaude jada, beraz. Zer da bertan ikusteko aukera duguna? Bada, ez daukagu aspertzeko astirik: eraikinak, lekuak, auzoak, giroa, museoak… mila gauza, beraz. Hiriak dauzkan erakarleku gehienak gune historikoan daude, baina turistek bisitatzen dituzten beste zenbait leku hiritik zertxobait aldenduta daude.

Gizako piramideak dira, dakigun bezala, bai hiriak eta baita herrialdeak berak ere dituen eraikin edota leku erakargarrienak. Piramide hauek Kairotik 20 kilometrotara daude kokatuta eta Keops Piramide Handia, zutik iraun duen bakarra, Antzinako Munduko Zazpi Leku Miragarritzat hartuta dauka UNESCOk.



Hirira bueltatu ondoren, alde islamiarrera jo dezakegu, bertan dauden zenbait leku bisitatzeko. Bab Zuwaylako hegoaldeko atea bertan dugu, adibidez. Gaur egun ohitura bihurtu da ate horretan jendeak (turistek zein bertako biztanleek) ile-xerlo edota arropa zati bat itsastea, euren nahiak betetzeko. Bestalde, Bayn al-Qasryn plazara joatea ere guztiz gomendagarria da; Erdi Aroan plaza publiko nagusia zen eta bertan daude hainbat jauregi “mameluko”.

Bab Zuwaylako atea

Hiri islamiarra izanik, mendebaldeko kulturan elizak oso zabalduta dauden bezala, meskita ugari daude Kairon. Zaharrena Ahmad Ibn Tulun da, 879. urtean eraiki zena. Hala ere, zertxobait errestauratu den alde bakarra mihrab-a da, elementu orijinalak mantendu badira ere. Hasan Sultanaren meskita-madrasa ere ikustea merezi duen eraikin bat da.

Ahmad Ibn Tulun meskita

Hasan sultanaren meskita-madrasa

Baina, eraikinez gain, merkatu eta zokoak oso ezagunak dira. Hiri arabiarretan oso ohikoak diren lekuak dira, eta Kairokoak bereziki ezagunak ditugu. Merkaturik garrantzitsuena, Khan al-Khalili da; Kairo islamiarrean dago kokatua eta zeta eta espeziak dira produkturik eskatuenak. Zokoei dagokienez, aldiz, An-Nahassin da ezagunenetakoa.

Khan al-Khalili merkatua

Leku turistikoak bisitatzeaz gain, hirian zehar paseatzea gogoko badugu, Kairo auzo handietan banatuta dagoela jakin beharko genuke. Garrantzitsuenen artean, hauxe da geure aukera:

  • Midan Tahrir: hiri modernoaren gunea



  • Antzinako Kairo: auzo koptoa ere bertan da.



  • Kairo islamiarra: Kairo historikoaren gunea da eta bertan daude “Ciudadela” eta meskita nagusiak.



Oso kultura aberatsa dauka Kairok: unibertsitate, antzerki, monumentu eta museo ugari daude bertan. Azken hauen artean, Museo Egiptiarra da garrantzitsuena; Tahrir plazan dago kokatua eta Antzinako Egiptoko objektuen bildumarik zabalena bertan da.
Bizitza kulturalari dagokionez, aldiz, Gune Kultural Nazionala da kairotarrek gogokoen duten lekua. Bertan daude, antzerki, dantza, opera eta musikarekin zerikusia duten eraikin oro, besteak beste, Kairoko Opera.

Cairo Opera House

Kairotarrek oso gogoko dute dantza egitea; horixe da euren aisialdiko ekintzarik gogokoenetako bat. Herrikoienak “danza del vientre” eta dantza sufitarra dira.

Kultura ez da, ordea, dantza, musika eta antzerako ekintzen multzoa soilik. Gastronomia ere bertan sartu beharko genuke, inolako dudarik gabe. Herrialde musulman bateko hiriburua dugu Kairo, eta beraz, honek zerikusia ere badauka alderdi honekin. Bertako gastronomiaren oinarri dira gari-irina, arkumea, oilaskoa eta espeziak eta, produktu horiekin sortutako jaki goxoak dira “shwarma” (kebab antzekoa) “fatta” (saltsan bustiriko arkumea, arroz eta ogiarekin) eta “Ta’amiyya” (pita ogiaren barnean sartzen den babarrun-purea, espezia batzuk ere badituena. Mediterraneoko dietaren ezaugarri ugari ditu, beraz, Kairoko gastronomiak, baina mendebaldeko mediterranear herrialdeekiko desberdintasun nagusi bat dauka: erlijio islamiarra dela eta, ezin dute alkoholdun edaririk edan.

Shwarma jaki tipikoa

Egin dugu hiri honen sarrera moduko bat, beraz. Aurreko asteetan bezala, hurrengoan hiri honen historiari buruz mintzatuko gara. Oso historia aberatsa, inolako dudarik gabe.

Beste bat arte!

Cesar eta Uxue