Beijing, Txinako beste edozein lekuk bezala, historia zabal eta anitza dauka; kultura eta herri ezberdinetako kideak pasa dira bertatik eta, beraz, esku ezberdinen kontrolpean hazi izan da. Gertakari askoren lekuko izan da baita ere; horietako batzuk historia ofizialaren zati bihurtu dira; beste batzuk, ordea, mendebaldeko kulturak ezarritako historia ofizial horretatik at geratu dira.
Gaur egun, Txinako hiriburua 8 hiri-barrutiz osatuta dago, eta beste 8k udaletik gertu, kanpoaldean zehazki, dauden guneak hartzen dituzte. Baina horren eremu zabala ezartzeko, pausu ugari eman behar izan dira.
Gaur egun, Txinako hiriburua 8 hiri-barrutiz osatuta dago, eta beste 8k udaletik gertu, kanpoaldean zehazki, dauden guneak hartzen dituzte. Baina horren eremu zabala ezartzeko, pausu ugari eman behar izan dira.
Eremu hartan giza kokalekuak bazeudela antzemateko lehen zantzuak gutxienez K.a 1000. urtekoak dira. “Erreinu gudularien” garaian, gaur egungo Beijing-en kokalekutik gertu zegoen Ji hiria izan zen Yan estatuaren hiriburu, garai haietako estatu txinatarretako bat izanik. Baina Ji bertan behera utzi zuten K.o VI. mendean, eta kokaleku zehatza jakitea ezinezkoa da.
Ondoren, dinastia handien kontrolpean egon zen herrialdea; haietako batzuk Tang eta Song izan ziren. Urte haietan, herrixka txikiak zeuden soilik lur-eremu horretan eta aipatutako bigarren dinastiaren garaian (X. mendean), honek Txina iparraldeko lurralde zabal bat galdu zuen, lurralde-eremu horretan Beijing ere koka dezakegularik. Lurralde horiek Liao dinastiaren esku geratu ziren konkisten ondorioz. Hiriburu berri bat sortu zuten hirian bertan: Nanjing, “hegoaldeko hiriburua”. Geroago, Jin dinastiak Liao eta iparraldeko lurraldeak berreskuratu zituenean, izen berria jarri zion bigarren hiriburu horri: Zhongdu, edo “hiriburu nagusia”.
Song dinastiaren garaia errepresentatzen duen margolana
Mongoliarrek ere izan zuten inguru hura konkistatzeko aukera. Hori gertatu zenean, Yuan dinastia eratu zuten; hala, Zhongdu txikitu egin zuten 1215ean, baina ondoren berreraikitzeko erabakia hartu zuten eta “Hiriburu Handia” bezala izendatzea hautatu zuten. Hiri berri hau Jin-en jatorrizko kokalekutik iparraldera ezarri zen, eta hau kontsideratzen da gaur egungo Beijing-en benetako sorrera. Marco Polok “Cambaluc” deitzen zion bere idazkietan; Kublai Kan izan zen garai hartako Yuan dinastiaren lehen enperadorea, eta Mongolian zeukan botere-ardatzetik gertuago zegoelako ezarri zuen Beijing-en hiriburua. Hori dela eta, iparraldeko mugatik oso gertu bazegoen ere, Beijing oso garrantzitsu bihurtu zen Txina osoan zehar.
Marco Poloren idazkietan dagoen "Cambaluc-i" buruzko irudikapena
Baina mongoliarren botereak ez zuen betiko iraun: horren ezagun dugun Ming dinastiak irabazi zuen bien arteko norgehiagoka. Boterean egon berritan, Nankinen ezarri zuen dinastia honek hiriburua, baina 1403 Yonglè enperadoreak Beijingen berrezarri zuen berriz ere.
Hongzhi, Ming dinastiako enperadoreetako bat
Hurrengo urteetan hiriaren sinbolo bihurtu diren leku eta eraikin ugari eraki ziren: 1406 eta 1420 bitartean, “Hiri Debekatua”; hau amaitu zuten urtean, “Zeruaren tenplua” eta Tiannanmeneko Atea, azkenik, 1651an, bi aldiz erre ostean.
Tiannanmengo Atea
1912an dinastien garaia amaitu zen Txinan eta Txinatar Errepublika sortu zen. Beijing-en, berriz ere, hiriburutartasuna galdu zuen eta Nankinek jaso zuen ezaugarri hura, beste behin.
Ondorengo urteetan Txinak gerra zibil bat jasan zuen. Egoera horren barnean, indar komunistak Beijingen sartu ziren era baketsu batean 1949an eta urte hartako urrian, Mao Zedongek Herritarren txinatar Errepublika aldarrikatu zuen Tiannanmen Plazan, horren garrantzitsu bihurtu den horretan.
Gaur egungo egoerari erreferentzia eginez gero, herri-gunea izugarri hedatu dela esan dezakegu, azken urteetan Deng Xiaopingek egindako eraldaketa ekonomikoak direla medio: Guomao gune komertzial bihurtu da, Wangfujing eta Xidan erosketa barruti eta Zhongguancun, berriz, txinatar elektronikaren gune.
Wangfujing
Aldaketa ugari egon badira ere, hiria sortu zenetik era batera edo bestera hiriburu izan da Beijing ia beti, eta hala izanik, protesta eta gertakari politikoen lekuko izan da, eta are gehiago XX. mendean, jendea jada bere eskubideez kontziente izaten hasi zenean. Hauek dira gertakari horietako batzuk:
Ondoren, dinastia handien kontrolpean egon zen herrialdea; haietako batzuk Tang eta Song izan ziren. Urte haietan, herrixka txikiak zeuden soilik lur-eremu horretan eta aipatutako bigarren dinastiaren garaian (X. mendean), honek Txina iparraldeko lurralde zabal bat galdu zuen, lurralde-eremu horretan Beijing ere koka dezakegularik. Lurralde horiek Liao dinastiaren esku geratu ziren konkisten ondorioz. Hiriburu berri bat sortu zuten hirian bertan: Nanjing, “hegoaldeko hiriburua”. Geroago, Jin dinastiak Liao eta iparraldeko lurraldeak berreskuratu zituenean, izen berria jarri zion bigarren hiriburu horri: Zhongdu, edo “hiriburu nagusia”.
Song dinastiaren garaia errepresentatzen duen margolana Mongoliarrek ere izan zuten inguru hura konkistatzeko aukera. Hori gertatu zenean, Yuan dinastia eratu zuten; hala, Zhongdu txikitu egin zuten 1215ean, baina ondoren berreraikitzeko erabakia hartu zuten eta “Hiriburu Handia” bezala izendatzea hautatu zuten. Hiri berri hau Jin-en jatorrizko kokalekutik iparraldera ezarri zen, eta hau kontsideratzen da gaur egungo Beijing-en benetako sorrera. Marco Polok “Cambaluc” deitzen zion bere idazkietan; Kublai Kan izan zen garai hartako Yuan dinastiaren lehen enperadorea, eta Mongolian zeukan botere-ardatzetik gertuago zegoelako ezarri zuen Beijing-en hiriburua. Hori dela eta, iparraldeko mugatik oso gertu bazegoen ere, Beijing oso garrantzitsu bihurtu zen Txina osoan zehar.
Marco Poloren idazkietan dagoen "Cambaluc-i" buruzko irudikapena Baina mongoliarren botereak ez zuen betiko iraun: horren ezagun dugun Ming dinastiak irabazi zuen bien arteko norgehiagoka. Boterean egon berritan, Nankinen ezarri zuen dinastia honek hiriburua, baina 1403 Yonglè enperadoreak Beijingen berrezarri zuen berriz ere.
Hongzhi, Ming dinastiako enperadoreetako bat Hurrengo urteetan hiriaren sinbolo bihurtu diren leku eta eraikin ugari eraki ziren: 1406 eta 1420 bitartean, “Hiri Debekatua”; hau amaitu zuten urtean, “Zeruaren tenplua” eta Tiannanmeneko Atea, azkenik, 1651an, bi aldiz erre ostean.
Tiannanmengo Atea 1912an dinastien garaia amaitu zen Txinan eta Txinatar Errepublika sortu zen. Beijing-en, berriz ere, hiriburutartasuna galdu zuen eta Nankinek jaso zuen ezaugarri hura, beste behin.
Ondorengo urteetan Txinak gerra zibil bat jasan zuen. Egoera horren barnean, indar komunistak Beijingen sartu ziren era baketsu batean 1949an eta urte hartako urrian, Mao Zedongek Herritarren txinatar Errepublika aldarrikatu zuen Tiannanmen Plazan, horren garrantzitsu bihurtu den horretan.
Gaur egungo egoerari erreferentzia eginez gero, herri-gunea izugarri hedatu dela esan dezakegu, azken urteetan Deng Xiaopingek egindako eraldaketa ekonomikoak direla medio: Guomao gune komertzial bihurtu da, Wangfujing eta Xidan erosketa barruti eta Zhongguancun, berriz, txinatar elektronikaren gune.
Wangfujing Aldaketa ugari egon badira ere, hiria sortu zenetik era batera edo bestera hiriburu izan da Beijing ia beti, eta hala izanik, protesta eta gertakari politikoen lekuko izan da, eta are gehiago XX. mendean, jendea jada bere eskubideez kontziente izaten hasi zenean. Hauek dira gertakari horietako batzuk:
- 1919ko maiatzaren 4ko protestak: hauen ondorioz, Maiatzaren Lauko Mugimendua sortu zen.
- Herritar Errepublikaren aldarrikapena, 1949ko urriaren 1ean
- 1976ko Tiannanmengo gertaerak: protesta ugari jazo ziren Zhou Enlai lehen ministro hila gogoratzeko.
- 1989ko Tiannanmen Plazako protestak: protesta hauek bertan behera utzi nahi izan zituen armadak indarkeria erabiliz, eta gertakari hau bihurtu izan da Txinatar Errepublikaren historiako ekintza eztabaidatuena.
Azken urteetan, beraz, aldaketa ugari egon dira, aurretik aipatu bezala, eta horietako beste bat hirigintza-prozesu azkarra izan da- Hori dela eta, ondorio argi batzuk suma daitezke Beijingen, hala nola, gehiegizko zirkulazioaren arazoa, airearen poluzioa, ondare historikoaren suntsiketa eta etorkin ugariren etorrera Txinako beste zenbait puntutatik.
Amaitzeko, mundu mailan oso garrantzitsu eta ezaguna den gertakari baten azalpena emango dugu. Izan ere, 2008an Joko Olinpikoak ospatu ziren eta oso ezagun bilakatu ziren hauen sorreratik izandako Joko hoberenak eta egituratuenak izateagatik.
"Nido de Pájaro" deituriko estadioa, Joko Olinpikoen egoitza nagusia
Hauxe izan da gaurko sarreraren edukia. Zenbait momentutan Bejingi buruzko informazioa eman partez, herrialde mailako datuak argitaratu ditugu, baina hau hiriaren egoera hobeto ulertzeko asmoarekin egin dugu.
Beste bat arte!
Cesar eta Uxue
Amaitzeko, mundu mailan oso garrantzitsu eta ezaguna den gertakari baten azalpena emango dugu. Izan ere, 2008an Joko Olinpikoak ospatu ziren eta oso ezagun bilakatu ziren hauen sorreratik izandako Joko hoberenak eta egituratuenak izateagatik.
"Nido de Pájaro" deituriko estadioa, Joko Olinpikoen egoitza nagusiaHauxe izan da gaurko sarreraren edukia. Zenbait momentutan Bejingi buruzko informazioa eman partez, herrialde mailako datuak argitaratu ditugu, baina hau hiriaren egoera hobeto ulertzeko asmoarekin egin dugu.
Beste bat arte!
Cesar eta Uxue
No hay comentarios:
Publicar un comentario