Hazkunde-tasa, garapenaren bide

Nairobi izan da Afrika mailan hazkunde demografiko handiena izan duen hirietako bat. Izan ere, 1899an sortu zenetik, haziz joan da, ahalik eta Afrikako hiririk handiena bihurtu den arte, inguruko gazteena ere izan arren. Gaur egun, hiriak 2.940.911 biztanle inguru ditu, baina duen hazkunde tasarekin, 2015erako 5 bat milioi biztanle edukitzea espero da. Hau, baina, erdiguneko biztanleen kopurua da soilik; hiri-eremuak beste 3 milioi biztanle ditu eta eremu metropolitarrak, berriz, beste hainbeste.

XX. mendean izandako biztanleria-hazkundearen isla

Biztanle kopuru handi honekin, ez da harritzekoa jatorri eta kultura ezberdina duten pertsonek bat egitea. XX. mendeko erdialdean, beste kolonia ingelesetako atzerritar ugari ezarri ziren Nairobin, batez ere India eta Pakistangoak. Haietako gehienak trenaren eraikuntzan parte hartu zuten langileak izan ziren, eta lana amaitutakoan ere, bertan bizitzen jarraitu zuten. Horretaz gain, Somalia eta Sudaneko biztanleek ere euren komunitate propioak ezarri dituzte.

Kultura ezberdinez gain, klaseen arteko desberdintasunak ere suma ditzakegu: Keniako biztanle aberats gehienak Nairobin bizi badira ere, hiriko biztanle gehienak pobreak dira. Gainera, datuen arabera, biztanleriaren %50 behe-auzoetan bizi da, baina auzo hauek hiri-eremuaren %5a soilik estaltzen dute. Hala ere, Nairobiko behe-auzoetan bizi ez diren biztanle askok nahiko bizi-baldintza onak dituztela esan dezakegu; hiriaren mendebaldean, batez ere, etxe handi kopuru handiarekin topa gaitezke bertako auzoetan zehar. Adibide gisa, Langata eta Karen (etorkin ingelesak dituzten etorkinak bizi direnak), Parklands, Westlands, Hurlingham e.a. aipa ditzakegu.

Nairobiko herrigune txiro bat

Langatako etxe handietako bat

Sarrera edo deskribapen orokor hau egin ostean, biztanleen ezaugarri eta ohiturak azaltzen hasiko gara. Hasteko, bada zerbait Europako (herrialde gehienetako, behintzat) eta Afrikako herrialdeetako kale-bizitza ezberdintzen dituena. Izan ere, inguru horietan, eta Nairobin konkretuki, jende askorekin egin dezakezu topo kaleetan zehar, ibiltzen edo beste edozein gauza egiten badaude ere. Honek hiru arrazoi nagusi izan ditzake: alde batetik, bertako klima atsegina; bestetik, nairobitar gehienek europarrek euren etxetan izan ditzaketen aisialdirako tresnak ez edukitzea eta, azkenik, jendeak duen izpiritu ezberdina, ez baitaude eurengan horren itxita. Azken puntu honekin lotuta, Nairobiko biztanleek kaletik zoazenean agurtu ez turistekin hitz egiten hasten direla aipatu beharko genuke, eta ez zerbait saltzeko asmoa dutenak soilik.

Bestalde, hiriak segurtasun falta izugarria duela diote, eta hala sortu da duen fama txarra. Turista ugarik ez dute segurtasun-ez hori nabaritu, baina bertako biztanleekin hitz egin ostean, beldurtzen hasi ohi dira. Are gehiago, kanpotarrak oso bizkor ibiltzen dira kaleetan zehar, horren zaurkorrak ez izateko eta tentsioa gutxitzeko. Hala ere, abiadura honek hiritarrek dutenarenarekin ere izan dezake zerikusia

Trafikoa ere polemika puntu bat da. Ez dago semaforoekiko edota dauden zebrabide gutxiekiko inolako errespeturik. Hala eta guztiz, eta harritzekoa badirudi ere, etengabeko jario bat dago eta pertsonak, motorrak, kotxeak, kamioiak, “matatuak” eta beste hainbat gailu inolako arazorik gabe dabiltza. Halaber, honek ez du esan nahi harrapaketarik ez dagoenik. Gainera, Kenia Weekly aldizkariaren arabera, nairobitarrek errepidetik ibiltzeko ohitura txarra dute, eta espaloiak ez dituzte ia erabiltzen.

Emakume bat kamioi baten parean gurutzatzen

Ohitura eta ezaugarriak azaldu ostean, hirian aurki ditzakegun hainbat bitxikeria aipatuko ditugu:

• Hiriaren gainetik hegaldatzen duten harrapari kopurua izugarria da. Honen arrazoia hirian zehar pilatzen den zabor kopurua da, ziur aski.

• Internet oso poliki dabil (honek ez dirudi bitxikeria bat, Kenia garapen bidean dagoen herrialde bat kontsideratuz gero) eta asteartea ikusleen eguna da zinemetan.

• Mugikorrekiko dagoen sukarra itzela da eta duela urte batzuk hemen izandakoarekin pareka dezakegu. Ehunaka denda daude Nairobin mugikorrak saltzen dituztenak eta edonon eskura ditzakegu saldoa izateko txartelak.

Umeen jolas-eremura ere iritsi dira

Honelako hiri batek biztanle ospetsuak izan beharra ditu, inolako dudarik gabe. Hauexek dira Nairobiko entzutetsuenak: Richard Leakey (paleontologoa, arkeologoa, ekologista eta politikoa), Catherine Ndereba (maratoi korrikalaria), Roger Whittaker (abeslari eta musikagilea) eta Kiran Shah (aktorea).

Catherine Ndereba korrikalaria

Kiran Shah aktorea

Sarrera honekin amaitzen dugu Afrikako hiri honen inguruko astea. Kontinente honek izan dezakeen garapena islatzen has daitekeen hiri da hau, horrenbeste zorigaitz jasan dituen lur-eremuak izan dezakeen esperantza ezin baitezakegu ezabatu.

Hurrenarte!

Cesar eta Uxue